Zeytin sulama teknikleri zamanı ve sistemleri

Zeytinde Sulama

ZEYTİN SULAMA :  Zeytin sulamaAğaçlar ihtiyacı olan suyun büyük bir kısminı yağmurla karşılar, Kullandığı suyun, solunum ve terleme sonucunda büyük bir bölümünü kaybeden zeytin ağaçlannın, iklim özelliklerine göre yıllık su ihtiyacı 1-3 ton arasındadır. Zeytin ağaçlarında, Mayıs, Temmuz ve Eylül aylarında sulama yapılmalıdır, Mayıs-Hazirarı aylarırıda havalar kurak gitmiş se çiçeklenme başlamadan önce mutlaka ağaçlar sulanmalıdır, Temmuz-Ağustos aylarında, dane irileşmeye ve yağlanmaya başlayacağından, ağaçlar suya ihtiyaç duyar. Bu aylarda da sulama gereklidir, Eylül ayının erken sonbahar donlarının görüldüğü evre olması sebebiyle bu ayda yapılan sulamalara dikkat edilmedir. Sulama yapılacaksa ay ortalarına kadar yapılmalıdır. Sulama işlemi 4 şekilde uygulanabilir;

Zeytin sulama teknikleri

1. Tava sulama yöntemi

2. Karık sulama yöntemi

3. Yağmurla sulama yöntemi

4. Damla sulama yöntemi

Özellikle su kaynaklarının diğer sulama yöntemleri için yetersiz olduğu durumlarda damla sulama yöntemi tercih edilmelidir. Ayrıca sulama işlemi sonucunda bahçelerde oluşacak yabancı otlarla da mücadele edilmelidir. Sulamada dikkat edilecek bir diğer önemli husus da; sulamanın öğlen vakti yapılmaması ve arazinin parçalı sulanmasıdır.

Zeytin sulama teknikleri zamanı ve sistemleri
Zeytin sulama teknikleri zamanı ve sistemleri

Zeytin sulama zamanı

 Sulama zamanının tayini;

Araziden 5-1 Ocm derinlikte toprak parçası alınarak avuçta sıkılır. Avuç açı 1 hafta 15 gün sulama geciktirilir.

Toprağın su ihtiyacı tayini, 100 gr toprak numunesi alınır, içine iyice çamurlaşana kadar su ilave edilir, sonra bu toprak numunesi tartılır. Tartılan bu numune 250-300 Cfırında 15 dakika bekletilir. Fırından çıkarılan numune tekrar tartılır. Aradaki fark toprağın yıllık su tutma kapasitesidir. Fark 1 ile 10 gr arasında değişiyorsa su tutma kapasitesi çok az ve sulamaya ihtiyacı vardır. 10 ile 20 arasında ise orta seviyede toprak belli zamanlarda sulanmaya ihtiyacı vardır. 20-30 gr arasında ise ideale yakın toprak tipidir, Senede 1 veya 2 kez sulanmalıdır, 30 ve yukarı ise ağır killi topraktır, bu toprak pek fazla sulanmaya gelmez, Çünkü toprak bünyesi fazla suyu kaldıramayacağından dolayı ağaçlarda kök çürümeleri (ak çürüklük), köklerde mantarlaşma ve ağaç ölümlerine sebep olabilir,

Zeytin sulama takvimi

Ocak:

Hasat tamamlanmışsa, tavı iyi olan zeytinliklerin toprağını derince (15-20 cm) işlenmeye başlanmalıdır.
Toprağa ahır gübresi verilebilir.
Yeni dikilecek zeytinler için arazi eyimli ise önce teraslama çalışmaları, arazi düz ise dikim yerleri tespit edilerek, çukurlar açılır.
Toprak altı gübreler bu ay verilmeye başlanır.
Ağır topraklara kireç atılmalıdır (5-10 yılda bir).
Tesviye gerektiren zeytinliklerde tesviye işlemi yapılır.
Şubat:
Yeni zeytinler için çukurlara dikim yapılır.
Hafif süzek topraklara çiftlik (ahır) gübresi verilir.
Kompoze ve azotlu gübreler verilir.
Halkalı leke ve kansere karşı mücadele yapılır. %1,5’luk bordo bulamacı verilir.
Budama çalışmaları yaşlı ve verimden düşmüş ağaçlardan başlanır. Ağaçların gençleştirme budamaları ve bilezik alma işlemleri yapılır.
Zeytinde kalem aşılarına bu ayın ortalarından itibaren başlanır.
Budama çalışmalarında budama aletlerini 1/10 oranında hypo (klorak) karıştırılmış su ile dezenfekte edilir, hastalıklı dalı kestiğinizde aletleri dezenfekte etmeden budamaya devam edilmez.
Dolu ve don zararı oluşmuşsa zeytin dal kanseri bulunan zeytinliklerde ilaçlama yapılmalıdır.
Don zararı yoksa budama çalışmalarına ay sonuna doğru başlanır.
Mart:
Ayın ortalarına kadar yabani zeytinlere kalem aşısı yapılır.
10-12 cm derinlikte hafif toprak işlemesi yapılarak yabani otlar temizlenir.
Teraslarda bozulmalar varsa, onarılır.
Zeytin güvesinin yapraklardaki nesillerine ve zeytin pamuklu bitine karşı ilaçlamaya başlanır.
Zeytin halkalı leke ikinci ilaçlaması yapılır.
Budama işleri tamamlanır.
Dikime devam edilir.
Kompoze gübre uygulamasına devam edilir.
Bor noksanlığı olan zeytinliklere bu aydan Nisan sonuna kadar bor elementi verilir.
Nisan:
Bahçelerde toprak işlemeye devam edilir.
Yeşil bitki örtüsü varsa bu ay içinde mutlaka sürülerek toprağa gömülmelidir.
Yağışlar devam ederse gübre verilebilir.
Zeytinlerde gençleştirme ve aralama amacıyla kalın dal kesimleri yapılabilir.
Göz ve kabuk aşısına başlanabilir.
Zeytin pamuklu biti ve zeytin güvesi mücadelesine devam edilir.
Zeytin halkalı leke hastalığının üçüncü ilaçlaması yapılır.
Yeni zeytinliklerde, hava şartlarının kurak geçmesi halinde sulama yapılır.
5-10 cm derinliğinde ilkbahar toprak sürümü yapılır.
Zeytin dal kanserine karşı ilaçlamaya devam edilir.
Mayıs:
Kurak mevsimlerde 15 günde bir sulama yapılmalıdır.
Hafif sürümle kaymak kırılarak, yabancı otların gelişmesi önlenir.
Zeytin fidanlarının hızlı büyümeleri için fidan başına 50 gram amonyumsülfat, 50 gram süper fosfat ve potasyum sülfat fidan izdüşümüne verilerek arkasından sulama işlemi yapılır.
3-4 yaşındaki fidanlara ve gençleştirilen zeytinlere şekil budaması yapılır.
Dipten çıkan piçler temizlenir, gövdelere güneş yanıklarını önlemek için kireç badanası yapılır.
Kabuk kalkıyorsa, aşı işlemine devam edilir.
Nisan ayında yapılan aşıların bağları çözülür.
Zeytin güvesi mücadelesine devam edilir.
Zeytin sineği takibine başlanır.
Zeytinde toprak tavına göre kultivatör, diskaro, sürgü çekilebilir.
Zeytin güvesinin ikinci nesili için, organik fosfatlarla ilaçlama yapılır.
Haziran:
Genç fidanlarda sulamaya devam edilir.
Yabani ot mücadelesi yapılır.
Aşı bağları çözülür.
Kanserli zeytin ağaçlarının budaması bu ayın sonuna doğru yapılır.
Mahsül yılında olmayan zeytin ağaçlarında hafif bir ayıklama yaparak ağaçlar güçlendirilir.
Aşılanan veya gençleştirilen yaşlı ağaçların aşı sürgünü dışındaki sürgünlerinin uçları alınarak büyümeleri engellenir.
3-4 yaşındaki fidanlarda şekil budamasına devam edilir.
Mahsul tutan zeytin ağaçlarına sulama olanağı varsa, azotlu gübre verilmelidir.
Zeytin sineği takibine devam edilir, gerekirse mücadelesine başlanır.
Zeytin güvesi meyve nesline karşı dikkatli olunur ve sulu veya toz kükürt uygulanır.

Temmuz:
Yeni zeytinliklerde 15’er günlük periyotlarla sulamaya devam edilir.
Zeytinde dökülme yaşanmaması için fazla sulama yapılmaz ve mantar hastalığına karşı ilaçlama yapılır.
Yabani ot mücadelesine devam edilir.
Çok mahsül yüklü ağaçlarda fazla filizler alınarak ağacın beslenme dengesi düzenlenir.
Zeytin sineği mücadelesine devam edilir.
İhtiyaç varsa yapraktan potasyum nitrat ve üre gübresi verilir.
Zeytin sineği ve güvesi tuzaklarına 18-46 gübreli su takviyesi yapılır.
Zeytin kara koşniline dikkat edilir.
Kurak bölgelerde gövde ve ana dallara kireç badanası yapılır.
Ağustos:
Zeytinlerde sulama ve ot mücadelesine devam edilir.
Mahsulü olmayan zeytin ağaçlarında aralama yapmayınız, zararlıdır.
Zeytin sineği mücadelesine devam edilir.
Gerekirse gövdelere badana uygulamasına devam edilir.
Fazla sulama yapmaktan kaçınılır, zeytinlerde dökülme olabilir.
Zeytin sineği ve güvesi tuzaklarına 18-46 gübreli su takviyesine devam edilir.
Zeytin ağaçlarının olmadığı sıra aralarına kış yağmurlarından yararlanma ve pulluk tabanının kırılması amacıyla dip kazanı çekilir.
Zeytin sineği ve ağaç kurtlarının izlenmesine ve mücadelesine devam edilir, ihtiyaç varsa yapraktan potasyum nitrat ve üre verilir.

Zeytin sulama sistemleri

Damla Sulama Sistemleri

Damla sulama yönteminde arındırılmış su, düşük basınçlı bir boru sistemiyle damlatıcılarda boru şebekesinde basınç azaltılarak suyun toprak yüzeyine düşük debi ile damlalar biçiminde verilmesi sağlanır. Su damlatıcılardan çıktıktan sonra, toprakta doğal olarak yerçekimi ve kapillar kuvvetlerin etkisi ile hareket eder. Bu nedenle her bir damlatıcının ıslattığı alan suyun topraktaki yatay hareketi ile sınırlı kalır. Bu yöntemde temel ilke, bitkinin günlük olarak kullandığı suyu, isterse bitki besin maddeleri ile birlikte, bitkide aşırı bir su isteği yaratmadan vermektir. Her sulama az su uygulanarak sık aralıklarla sulama yapılır. İşletme basıncı 1 atm civarında ve damlatıcı debileri ise 2-16 L/h arasındadır.

Damla Sulama Sisteminin Üstünlükleri

1- Kısıtlı su kaynağı veya fiyatının yüksek olduğu durumlarda su tasarrufu ve sulama randımanı sağlar

2- İş saatinde indirim sağlar.

3- Ürünün istenilen miktar ve kaliteye ulaşması için ve kontrollü su temini

4- Bitki besin maddeleri sulama suyu ile birlikte verilir ve dolayısıyla gübrelerden en üst düzeyde yararlanılır.

5- Tuzlu topraklarda yada tuz oranı yüksek sulama suyuyla emniyetli bir sulama yapılır.

6- Bitki hastalık ve zararlıların gelişmesi önlenir.

7- Sulamanın yanında drenaj sistemine gerek yoktur.

8- Eğimli arazilerde tesviyeye gerek duymaz. Rüzgar etkili değildir.

Damla Sulama Sisteminde Karşılaşılan Sorunlar

1- Kimyasal, organik ve mekanik birikintiler nedeniyle damlatıcıların tıkanması

2- Yönetim kullanılacağı ideal süre ,damla frekansı ,iklimin fonksiyonu olarak her bitkiye iletilen su miktarı ,toprak ,ürünün çeşidi vb. gibi faktörlerle belirsizlik ve kontrol sorunları

3- Geleneksel ürün bakımı ve hasat çalışmalarının toprağın yüzeyine serilen borular nedeniyle engellenmesi

4- Özellikle yıllık ürün yetiştirilmesinde damlatıcıların sık sık kontrol edilmesi gerektiğinde tasarruf edilen çalışma zamanı tahmin edilenden azdır

5- Özelikle hafif topraklarda meyve ağaçlarının sulanmasında ,damlatıcı tarafından ıslatılan kök bölgesi alanı yeterince geniş değildir. Bu durumda ,her ağaç için orantısız şekilde daha fazla sayıda damlatıcı ve daha fazla metrajda boru gerekecektir ,bu da başında yüksek olan yatırım masraflarını daha da yükseltecektir.

6- Tuzlu sularda yapılan sulamalarda yüzeyde su biriktirmesi olacağından,yıkama amacıyla yağmurlama sulama veya yüzey sulama uygulamalarına gerek duyulur.

Sızdırma Sulama Yöntemi

Sızdırma sulamada su, bitki kök bölgesine toprak altında sızdırılarak verilir. Bu amaçla taban suyunu taban suyunu kontrol etmek için belirli aralıklarla derin tarla hendeklerinden yararlanılır veya toprak altına düşük basınç altında çalışan delikli(geçirgen) boru hatları yerleştirilir. Sistemde çok sayıda gömülü boru hattına ihtiyaç olduğundan ilk yatırım masrafı yüksektir. Ayrıca boru hattının tıkanması da önemli bir sorun çıkarmaktadır. Bunlardan dolayı uygulanan yöntem değildir.

Gemlik'te Zeytin Ekonomisi ve rekolte

Gemlik Zeytin ve Zeytin Yağı Satışı

Spread the love
  • Yum